# Skracanie nakładki końcowej
Nakładka końcowa to prosty, powszechnie stosowany sposób połączenia dwóch elementów. Jej kształt wynika z wzajemnego usytuowania łączonych belek. Jednak nie zawsze jest on korzystny. Kąty rozwarte między elementami wydłużają obróbki do często nieuzasadnionych rozmiarów. Zwiększa to zużycie drewna w konstrukcji oraz powoduje ryzyko uszkodzenia ostro zakończonych elementów. Dobrym pomysłem jest w takich przypadkach zmiana kształtu obróbki:
W systemie Dietrich’s wyróżniamy 3 rodzaje połączeń nakładkowych łączących belki w różnym układzie:
* ***nakładka końcowa typ (L)***
* ***nakładka typ (X)***
* [***nakładka typ (T)***](https://docs.dietrichs.com/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/allgemeines_narzedzia/polaczenie-belek-nakladka-typu-t)
### **Nakładka końcowa**
Dwa elementy nachylone do siebie pod pewnym kątem ( w zakresie od 0,5° do 174°) oraz leżące w tej samej płaszczyźnie możemy połączyć ze sobą poleceniem **6 narzędzia - 4 nakładki - 2 *****nakładka końcowa*** (**D-CAM 3-8-2**). Połączenie to skróci lub wydłuży wskazane elementy do punktu ich styku. W przypadku skracania elementów ważny jest punkt selekcji elementów:
|  |  |
| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
Nakładka tworzy wycięcia w elementach zgodne z ich kątem nachylenia lub kątem narzuconym przez użytkownika. Końce elementów zostają docięte zgodnie z położeniem sąsiedniej belki. O kształcie nakładki decyduje użytkownik poprzez parametry:
* ***strona wycięcia - element 1*** - określa z której strony powstanie wycięcie w elemencie, który zostanie wskazany jako pierwszy:
* ***automat*** - system sam określa stronę wycięcia
* ***wybór*** - użytkownik w sposób graficzny wskazuje stronę wycięcia w pierwszym elemencie
* ***C***/***D***/***E***/***F*** - użytkownik z góry określa stronę wycięcia w pierwszym elemencie. Jeśli będzie ona niezgodna z wzajemnym położeniem łączonych elementów system poinformuje o tym specjalnym komunikatem po wskazaniu belek.
* ***głębokość wycięcia*** - pozwala wybrać metodę określenia głębokości nakładek w łączonych elementach:
* ***na pół*** - dzieli część wspólną łączonych elementów na pół
* ***wybór*** - wyznacza część wspólna łączonych elementów podając minimalną i maksymalną głębokość wycięcia w pierwszym elemencie
* ***stała*** - pozwala z góry określić głębokość wycięcia w pierwszym elemencie
* ***stała głębokość (T)*** - określa głębokość wycięcia w pierwszym wskazanym elemencie. Opcja jest aktywna gdy ***głębokość wycięcia*** określona jest jako ***stała***
* ***kąt graniczny (G)*** - graniczna wartość kątowa ustalana przez użytkownika, po przekroczeniu której nakładka zmienia swój kształt zgodnie z parametrem ***przycięcie do kąta (W)***
* ***przycięcie do kąta (W)*** - wartość kątowa ustalana przez użytkownika, która nadaje kształt nakładce końcowej
* ***ilość połączeń*** - aktywuje lub dezaktywuje możliwość wprowadzenia dodatkowego łącznika wraz z obróbkami
### **Połączenie krokwi w kalenicy**
Przy niewielkich kątach nachylenia połaci nakładki łączące krokwie w kalenicy mogą przybierać nieracjonalne rozmiary. Powoduje to zwiększone zużycie materiału. Możemy wskazać jaki kształt powinna przyjąć nakładka poprzez podanie wartości kąta **W**. Tak się stanie jeśli ***kąt graniczny (G)*** ustalony przez użytkownika zostanie przekroczony. Kąt **G** tworzący się na łączonych elementach jest mierzony przez system. Istnieje prosty wzór pozwalający określić jaką wartość przyjmie:
> **G = α + β**
*gdzie **α** i **β** to kąty nachylenia połaci dachowych tworzących kalenicę.*
{% hint style="danger" %}
**Uwaga:**
Kąt graniczny należy wprowadzić większy niż obliczony kąt **G**, gdyż dopiero po przekroczeniu ustalonej granicy kąt **W** będzie uwzględniany.
{% endhint %}
### **Połączenie murłat**
Przy nietypowych kształtach budynku często murłaty więźby dachowej schodzą się pod różnymi kątami. Nakładki końcowe tam stosowane mogą przybierać zbędnie duże wymiary. W przypadku, gdy nie znamy kąta nachylenia poszczególnych elementów lub położenia płaszczyzny, do której można je wyznaczyć możemy zastosować inny, równie prosty wzór:
> **G = 180° - γ**
*gdzie **γ** to kąt nachylenia między dwoma łączonymi elementami*
Wystarczy dokonać [pomiaru kąta](https://docs.dietrichs.com/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/allgemeines_narzedzia/pomiary-modelu) między płaszczyznami elementów. Tak jak w poprzednim przypadku wpisując ***kąt graniczny (G)*** należy nieco powiększyć jego obliczoną wartość.
{% hint style="info" %}
**Informacja:**
Kształt nakładki powinien być w każdym przypadku tak dobrany aby zapewniać odpowiednią powierzchnię styku elementów pozwalającą na wprowadzenie właściwej ilości łączników, wynikającej z obliczeń statycznych.
{% endhint %}
