# MOS = Model - Organizacja - Struktura

MOS to skrót od **M**odel, **O**rganizacja, **S**truktura – to podstawowy system organizacyjny w oprogramowaniu Dietrich’s, służący do zarządzania zarówno prostymi jak i skomplikowanymi modelami 3D.

MOS zapewnia hierarchiczną strukturę, która pozwala kontrolować i porządkować wszystkie elementy projektu: od ścian, stropów i dachów, przez pojedyncze komponenty, aż po okucia i łączniki.

System dzieli projekt na główne moduły (kondygnacje, ściany, stropy, dachy, wiązary, elementy D-CAM) i kategorie (warstwy, panele, pakiety, pomieszczenia).

MOS umożliwia jednoczesne przypisanie obiektów do paneli (organizacja pod kątem montażu) i pakietów (organizacja pod kątem produkcji/logistyki), co pozwala na efektywne zarządzanie produkcją i montażem.

System MOS jest zintegrowany z generowaniem plików maszynowych, list materiałowych, filtrowaniem widoków oraz z systemami kontrolnymi i raportowaniem.

### Organizacja

Budując model przy użyciu modułów dedykowanych (ściany, stropy dach,...), system sam dba o porządek i strukturę wstawianych obiektów. Budując model przy użyciu modułu dowolnej konstrukcji użytkownik kontroluje MOS tak jak opisano to w artykule [D-CAM dowolny element - wstawianie](/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/dicam_d-cam/d-cam-dowolny-element-wstawianie.md)

Do dyspozycji użytkownika oddano kilka istotnych narzędzi, które dają możliwości filtrowania, wyświetlania i reorganizacji struktury modelu:

### Drzewko struktury modelu

To pierwsze miejsce gdzie gołym okiem widać działanie systemu MOS. To narzędzie do prezentacji i selekcji. Jego dokładny opis znajduje się w artykule: [Struktura modelu - okno dokowane](/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/allgemeines_narzedzia/struktura-modelu-okno-dokowane.md)

### Narzędzia MOS

W module D-CAM możemy wywołać polecenie 6 <kbd>**MOS**</kbd> i odnaleźć tam kilka istotnych narzędzi w dwóch grupach

{% embed url="<https://youtu.be/yGt2p0yjn-4>" %}

<br>

<figure><img src="/files/UGXrmLlGDCJZ0mratGm6" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

<p align="center">Narzędzia informacyjne:</p>

{% tabs %}
{% tab title="MOS-info" %}

<figure><img src="/files/Nvdla91rl5VwwCk3UKcL" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

to podstawowe narzędzie do wyświetlania wszystkich informacji o strukturze i organizacji wybranego obiektu 3D. Dostępne również w menu, pod środkowym przyciskiem myszy dla wskazanych obiektów
{% endtab %}

{% tab title="MOS-element" %}

<figure><img src="/files/IXGkxDNZ1Ne3YNUeizYl" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie służące do filtrowania widoku roboczego na podstawie przynależności obiektów -> [Zarządzanie z wykorzystaniem MOS](/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/allgemeines_narzedzia/schnelles-navigieren-im-dicam-mit-mos-setzen.md)
{% endtab %}
{% endtabs %}

<p align="center">Narzędzia edycyjne:</p>

{% tabs %}
{% tab title="MOS-wyniki" %}

<figure><img src="/files/A3g4ND6C3q4iVobcwnUM" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie zarządzające obiektami w obszarze plików produkcyjnych takich jak:

brak pliku - maszyna / wykonany plik - maszyna

brak pliku - zestawienie materiałowe / wykonany plik - zestawienie materiałowe

brak pliku - rysunek element / wykonany plik - rysunek element
{% endtab %}

{% tab title="MOS-konstrukcja" %}

<figure><img src="/files/h2BeDQ9oBjqwI6IpZehb" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie zarządzające obiektami w zakresie głównej struktury budynku czyli modułów i przegród budowlanych

kondygnacje (w tym poszczególne ściany, stropy, wiązary)

dachy (w tym połacie dachowe, lukarny, wiązary)

obiekty z D-CAM (KO)
{% endtab %}

{% tab title="MOS-panele" %}

<figure><img src="/files/OGsOb3rKuas7jwkQuzFW" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie zarządzające obiektami w zakresie ich przynależności do paneli czyli struktur dzielących przegrody budowlane na mniejsze jednostki produkcyjne. Struktury te są tworzone przez program w momencie podziału przegród na mniejsze jednostki (koniecznie z utyciem właściwych narzędzi)
{% endtab %}

{% tab title="MOS-warstwy" %}

<figure><img src="/files/xqTyXYRr1hLUYkcjRlTJ" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie zarządzające obiektami w zakresie ich przynależności do warstw przegrody budowlanej lub warstw jako takich w dowolnej konstrukcji. Każda przegroda budowlana lub moduł programu posiada do dyspozycji 20 warstw dodatnich (+), 20 warstw ujemnych (-) oraz warstwę 0. Każda przegroda budowlana ma możliwość definicji grubości 15 swoich warstw: od -7 do +7. Pozostałe warstwy służą celom organizacyjnym
{% endtab %}

{% tab title="MOS-pakiet" %}

<figure><img src="/files/NsE2AzKYOwa1dU2LpwJP" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie pozwalające zarządzać obiektami połączonymi w dowolne struktury zwane pakietami organizowanymi według etapu dowolnego procesu realizacji (np.: maszyna CNC, transport). Poszczególne wiersze MOS są tu tworzone przez różne narzędzia w programie jak i samych użytkowników. W każdym wierszu MOS wyświetlana jest łączna waga wszystkich obiektów należących do danego wiersza
{% endtab %}

{% tab title="MOS-użytkownika" %}

<figure><img src="/files/gkPRLZwj2ZAd8EXeMQbO" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie pozwalające zarządzać i tworzyć dowolne kategorie MOS które nie wpisują się w standardowe narzędzia MOS. Pozwala ponadto wyświetlać i zarządzać grupami MOS tworzonymi automatycznie przez różne narzędzia Dietrich’s ($...)
{% endtab %}

{% tab title="MOS-pomieszczenia" %}

<figure><img src="/files/C6rHNCp3P4bi7CRrsYLG" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

narzędzie zarządzające obiektami przypisanymi do pomieszczeń. Wymaga tworzenia pomieszczeń odpowiednimi narzędziami w module ŚCIANA
{% endtab %}
{% endtabs %}

#### Prezentacja/ukrywanie i aktywacja elementów wg MOS

Wszystkie okna wymienionych narzędzi edycyjnych MOS mają podobną budowę. Górna część okna to lista nazw struktur MOS wraz z trzema kolumnami pozwalającymi zarządzać widocznością i aktywacją danej grupy MOS&#x20;

Poszczególne wiersze można zaznaczać pojedynczo lub grupowo, tak aby wykonać na nich poniższe akcje:

**E** - włącza i wyłącza wyświetlanie elementów danej grupy (jeśli tryb prezentacji na to pozwala)

**+** - aktywuje i dezaktywuje elementy z danego wiersza MOS

**A** - zmienia wybrany wiersz w aktualny MOS do którego nowo wstawiane obiekty mogą zostać automatycznie dopisane

{% embed url="<https://youtu.be/FHGp_8t98q8>" %}

{% hint style="success" %}
**WSKAZÓWKA**

Zaznaczenie jednego wiersza -  lewy przycisk myszy (LPM)&#x20;

Zaznaczenie wielu wierszy ciągle - przeciągnięcie kursorem + LPM; <kbd>Shift</kbd> + LPM

Zaznaczenie wielu wierszy w różnej kolejności - <kbd>Ctrl</kbd> + LPM
{% endhint %}

Przyciski pod listą:

<kbd>wszystkie</kbd> - pozwala na aktywacje wszystkich widocznych wierszy

<kbd>podgląd</kbd> - podświetla w modelu (na zielono) wszystkie obiekty należące do zaznaczonych wierszy

<kbd>filtr</kbd> - pozwala na filtrowanie wyświetlanych wierszy w niektórych narzędziach (np.: MOS-konstrukcja)

{% embed url="<https://youtu.be/0-JWHHXPFgY>" %}

#### Dodawanie i usuwanie pozycji MOS

Niektóre wymienione narzędzia MOS posiadają wiersz zatytułowany "MOS:". Zawiera on dwa przyciski:

<kbd>nowa</kbd> - pozwala użytkownikowi utworzyć nowy wiersz MOS w danym narzędziu. Należy nadać nazwę nowotworzonej grupy MOS

<kbd>usuń</kbd> - pozwala użytkownikowi usunąć wskazany (podświetlony) wiersz MOS w danym narzędziu. Usunięcie MOS nie oznacza usunięcia obiektów z modelu. Nie wszystkie pozycje MOS da się usunąć tym narzędziem - np.: usunięcie wiersza MOS konkretnej ściany wymaga użycia dedykowanych narzędzi z modułu ŚCIANA.

{% embed url="<https://youtu.be/HDVZil_mktc>" %}

#### Dodawanie i usuwanie elementów ze zbiorów MOS

Wszystkie wymienione narzędzia MOS posiadają wiersz zatytułowany "konstrukcja". Zawiera on dwa przyciski:

<kbd>dodaj</kbd> - pozwala na dodanie nowych obiektów do wskazanej pozycji (zaznaczonego wiersza) MOS. Jeśli obiekty takie były uprzednio aktywowane system poprosi o potwierdzenie decyzji ich dodania. Jeśli nie ma aktywnych elementów system poprosi o ich wskazanie (zaznaczenie).

<kbd>usuń</kbd> - pozwala na usunięcie wybranych obiektów z wskazanej pozycji (zaznaczonego wiersza) MOS. Jeśli obiekty takie były uprzednio aktywowane system poprosi o potwierdzenie decyzji ich usunięcia. Jeśli nie ma aktywnych elementów system poprosi o ich wskazanie (zaznaczenie). Obiekty nie podlegają całkowitemu usunięciu z modelu w tej procedurze.&#x20;

{% embed url="<https://youtu.be/zapkP0eEr-s>" %}

{% hint style="warning" %}
**OSTRZEŻENIE**

Zamknięcie okna przyciskiem "<kbd>ok</kbd>" potwierdza wszystkie wykonane operacje od momentu otwarcia okna. Przycisk "<kbd>anuluj</kbd>" zamyka okno narzędzia bez zapisywania zmian. Wszystkie decyzje o usuwaniu i dodawaniu obiektów do grup, tworzeniu nowych i usuwaniu istniejących wierszy zostaną anulowane!
{% endhint %}


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://docs.dietrichs.com/dietrichs-intelligent-documentation/docs-pol/projekt-3d-cad_cam/konstruktionsprogramm_projekt-3d-cad_cam/modellbereiche_model-3d/allgemeines_narzedzia/mos-model-organizacja-struktura.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.